Een recente studie, gepubliceerd in Lancet Diabetes & Endocrinology (Magliano, Lancet D&E, 2026), onderzoekt hoe sterftepatronen bij mensen met diabetes in de afgelopen twee decennia zijn veranderd in verschillende hoge inkomenslanden. De studie combineert gegevens uit nationale registratiesystemen, gezondheidsverzekeringsdatabases en populatieregisters uit 10 landen, waaronder Nederland.
Een grote verandering werd gezien in sterfte door hart- en vaatziekten. Cardiovasculaire sterfte bij mensen met diabetes daalde met gemiddeld 8-25% per 5 jaar. Betere controle van bloeddruk en lipiden en verbeterde behandeling van acute cardiovasculaire aandoeningen hebben waarschijnlijk een belangrijke rol gespeeld. Hierdoor is cardiovasculaire ziekte niet langer de duidelijk dominante doodsoorzaak bij mensen met diabetes. Ook sterfte door chronische nierziekte daalde in de meeste landen, variërend tussen de 13-23% per 5 jaar.
Door deze sterke daling is het relatieve aandeel van andere oorzaken van overlijden toegenomen. Kanker is inmiddels verantwoordelijk voor meer sterfgevallen bij mensen met diabetes in veel landen dan cardiovasculaire ziekte. Een belangrijke trend was verder dat de sterfte door dementie steeg in de studieperiode in vrijwel alle landen, variërend tussen de 10-25% in de meeste landen per 5 jaar. Dit patroon hangt mogelijk deels samen met het feit dat mensen met diabetes langer leven en daardoor een groter risico krijgen op leeftijd-gerelateerde aandoeningen.
De auteurs concluderen dat de vooruitgang in cardiovasculaire preventie bij diabetes een groot succes is, maar dat het sterfteprofiel van diabetes hierdoor verandert. In de toekomst zal diabeteszorg zich niet alleen moeten richten op cardiovasculaire complicaties, maar ook meer aandacht moeten besteden aan aandoeningen zoals kanker en neurodegeneratieve ziekten. Voor onderzoekers en clinici betekent dit dat de focus van preventiestrategieën mogelijk moet verschuiven naar een bredere benadering van chronische ziekte bij mensen met diabetes.
